Begin niet bij de vraag welke AI-tool je wilt gebruiken. Begin bij één proces en toets of AI daar een controleerbare rol kan krijgen. Het onderstaande Clarivo-kader combineert zes voorwaarden die vóór een pilot duidelijk moeten zijn.
De zes toetsen
- 01
Het proces is herkenbaar en herhaalbaar
Er is een duidelijk begin, een gewenste uitkomst en voldoende herhaling om voorbeelden en uitzonderingen te verzamelen. Een incidentele taak zonder vast patroon is moeilijk verantwoord te toetsen.
- 02
De benodigde informatie is beschikbaar
Bronnen zijn vindbaar, actueel en toegankelijk voor de mensen of systemen die de toepassing gebruiken. Verspreide of tegenstrijdige informatie moet eerst worden opgeschoond of begrensd.
- 03
Interpretatie voegt echt iets toe
AI is vooral relevant wanneer taal, documenten of variatie eerst geïnterpreteerd moeten worden. Voor voorspelbare ja/nee-beslissingen is een vaste regel vaak goedkoper, sneller en beter uitlegbaar.
- 04
De impact van een fout is beheersbaar
Er is vooraf bepaald wat er kan misgaan, welke uitkomst niet automatisch verder mag en wanneer een medewerker moet overnemen. Hoe groter de financiële, menselijke of juridische impact, hoe zwaarder het controlepunt.
- 05
Kwaliteit is meetbaar
Een team kan vooraf voorbeelden, uitzonderingen en acceptatiecriteria formuleren. Zonder meetbare kwaliteit blijft “het lijkt goed te werken” de enige beoordeling.
- 06
Er is een eigenaar na livegang
Iemand bewaakt bronnen, toegang, fouten, feedback en wijzigingen. Een pilot zonder eigenaar wordt al snel een onzichtbare afhankelijkheid.
Een eenvoudige beslisregel
Een sterk eerste AI-proces is herhaalbaar, informatie-intensief en controleerbaar, terwijl een fout nog veilig kan worden opgevangen.
Ontbreekt één van die voorwaarden, los dan eerst de proces-, data- of eigenaarschapsvraag op.
Wat deze toets niet beslist
Het kader kiest geen leverancier en bepaalt niet zelfstandig of verwerking juridisch is toegestaan. Privacy, informatiebeveiliging, arbeidsrecht en eventuele verplichtingen uit de EU AI Act kunnen aanvullende toetsing vragen.
Primaire bronnen
- NIST AI Risk Management Framework
- Europese Commissie — Regulatory framework for AI
- Autoriteit Persoonsgegevens — AI en algoritmes
Bronnen ondersteunen het kader; Clarivo voegt de procesmatige vertaling en beslisstructuur toe.


